01 · Tại sao 5 bước chứ không phải app
Mọi app đếm calo cuối cùng đều chạy 1 trong 3 công thức: Mifflin-St Jeor, Harris-Benedict, hoặc Katch-McArdle. Hiểu công thức = bạn không phụ thuộc app, không bị giới hạn khi đi du lịch hay đổi điện thoại.
5 bước dưới đây ra cùng kết quả với app — chính xác đến ±2%. Mất 5 phút tính 1 lần, dùng được 6 tháng (cập nhật khi cân nặng đổi >3kg).
02 · Bước 1 — tính BMR
BMR = Basal Metabolic Rate = năng lượng cơ thể đốt khi nằm im 24h.
Công thức Mifflin-St Jeor (chuẩn nhất cho người không phải vận động viên chuyên nghiệp):
- Nam:
BMR = 10 × cân nặng (kg) + 6.25 × cao (cm) − 5 × tuổi + 5 - Nữ:
BMR = 10 × cân nặng (kg) + 6.25 × cao (cm) − 5 × tuổi − 161
Ví dụ — nữ 28 tuổi, 60 kg, 165 cm:
BMR = 10×60 + 6.25×165 − 5×28 − 161 = 600 + 1031 − 140 − 161 = 1330 kcal/ngày
03 · Bước 2 — tính TDEE
TDEE = Total Daily Energy Expenditure = BMR × hệ số vận động.
| Mức vận động | Hệ số |
|---|---|
| Ít vận động (ngồi văn phòng, không tập) | 1.2 |
| Nhẹ (1–3 buổi tập/tuần) | 1.375 |
| Vừa (3–5 buổi tập/tuần) | 1.55 |
| Cao (6–7 buổi tập/tuần) | 1.725 |
Ví dụ tiếp: nữ tập 3–5 buổi/tuần → TDEE = 1330 × 1.55 = 2062 kcal/ngày.
Đây là số calo để duy trì cân nặng hiện tại.
04 · Bước 3 — chọn phase
3 phase tương ứng 3 mục tiêu:
kcal mục tiêu = TDEE − 500
Tốc độ ~ −0.5 kg/tuần. Bền vững.
kcal mục tiêu = TDEE
Giữ cân ±0.5 kg trong tháng.
kcal mục tiêu = TDEE + 300
Tốc độ ~ +0.3 kg/tuần. Giảm tích mỡ.
Ví dụ: nữ trên đang cut → kcal mục tiêu = 2062 − 500 = 1562 kcal/ngày.
05 · Bước 4 — tính macro (protein, fat, carb)
Áp dụng tỉ lệ theo phase:
| Phase | Protein | Fat | Carb |
|---|---|---|---|
| Cut | 2.4 g/kg | 0.9 g/kg | phần còn lại |
| Maintain | 1.8 g/kg | 1.0 g/kg | phần còn lại |
| Bulk | 2.0 g/kg | 1.1 g/kg | phần còn lại |
Công thức carb: carb (g) = (kcal mục tiêu − protein×4 − fat×9) ÷ 4
Ví dụ tiếp — nữ 60 kg cut:
- Protein:
60 × 2.4 = 144 g→144 × 4 = 576 kcal - Fat:
60 × 0.9 = 54 g→54 × 9 = 486 kcal - Carb:
(1562 − 576 − 486) ÷ 4 = 125 g
Mục tiêu cuối: 1562 kcal · 144g P · 125g C · 54g F.
06 · Bước 5 — theo dõi và điều chỉnh
Track 4-6 tuần đầu để build thói quen. Sau đó eyeball ổn.
Quy tắc điều chỉnh khi plateau:
- Tuần 3 — cân không đổi 2 tuần liên tiếp → giảm 5% mục tiêu calo. Vd
1562 → 1484. - Tuần 5 — nếu vẫn plateau → giảm thêm 5% HOẶC tăng activity 10%.
- Tuần 7+ — ăn bù 1 ngày tuần (về maintain calo). Cân bằng lại trao đổi chất.
07 · Hoặc dùng calculator macro
Nếu lười tính tay: trang Công cụ có 4 calculator (BMR + TDEE, Protein/bữa, Lượng nước, BMI) chạy real-time trong trình duyệt. Không gửi dữ liệu đi đâu.
Profile Selector hỗ trợ 5 nhóm: người tập thường, vận động viên (Katch-McArdle), người trên 65 tuổi (Mifflin +5%), mang thai, có bệnh nền.
Nguồn: Mifflin et al. 1990 · ISSN Position Stand on Protein 2017 · Helms et al. 2014. Mọi số liệu peer-reviewed, đã verify chéo qua 200 công thức đồng rô.